Nadzór Ruchu Warszawa – serwis informacyjny – Pierwsze kierowania ruchem drogowym w Warszawie
samochod interwencyjny mza
nadzór ruchu warszawa

Nadzór Ruchu Warszawa – serwis informacyjny

nadzor ruchu nadzór ruchu warszawa nadzor ruchu warszawa nadzór ruchu warszawa nadzór ruchu warszawa nadzór ruchu warszawa nadzór ruchu warszawa nadzór ruchu warszawa

Pierwsze kierowania ruchem drogowym w Warszawie

Utworzone Maj 20th, 2016 przez Nadzor Ruchu Warszawa

W dwudziestoleciu międzywojennym, jak i w latach poprzednich Warszawa nazywana była „Paryżem Północy”. Z chwilą odzyskania niepodległości, aby nie odbiegać od standardów Warszawa starała się dogonić inne stolice miast europejskich. Wraz z szybkim rozwojem motoryzacji i zwiększającym się ruchem ulicznym wprowadzano choćby różne nowinki techniczne związane z komunikacją miejską. Systematycznie wzrastający ruch uliczny wymusił na władzach stolicy uporządkowanie tak ruchu pojazdów, jak i przechodniów.

 

W roku 1925 podjęto decyzję o wprowadzeniu kierowania ruchem ulicznym za pomocą sygnalizacji świetlnej. Ciekawostką jest to, że pierwszą sygnalizację świetlną z lampami gazowymi zainstalowano w grudniu 1868 roku w Londynie nieopodal Pałacu Westminsterskiego. Działała tyko niecały miesiąc, uległa zniszczeniu w związku z wybuchem gazu. Natomiast pierwszą sygnalizację elektryczną z czerwonym i zielonym światłem zainstalowano w Cleveland w USA w 1914 roku. Sygnalizację trójkolorową zaczęto stosować od 1918 roku, najpierw w Nowym Jorku, a w Europie w 1924 roku – w Berlinie na placu Poczdamskim.

 

W związku z tym pod koniec 1926 roku władze stolicy zamówiły w szwedzkiej firmie Ericsson cztery dwukolorowe sygnalizatory świetlne, zwane ówcześnie semaforami świetlnymi, ze światłem czerwonym i zielonym. Koszt zakupu był dość wysoki, wynosił ok. 30 tys. złotych. Światła sterowane były ręcznie przez policjanta. Zainstalowanie ich planowano na sąsiadującym z Dworcem Głównym bardzo ruchliwym skrzyżowaniu Al. Jerozolimskich i ul. Marszałkowskiej.

 

W roku 1925 wprowadzono także wyznaczone przejścia dla pieszych przez jezdnię oznaczone tabliczkami. Przejścia wyznaczano w najbardziej ruchliwych miejscach. Choć za łamanie przepisów już wtedy policjanci nakładali mandaty karne, to jednak niezbyt dyscyplinowały one przechodniów. W połowie lutego 1929 roku, po okresie próbnym policja przejęła sygnalizatory świetlne zainstalowane na skrzyżowaniu Al. Jerozolimskich i ul. Marszałkowskiej. Jednocześnie ustawiono specjalną budkę dla policjanta, z której sterował ruchem.

 

W roku 1930 budki wymieniono na specjalne piętrowe wieżyczki, bardziej trwałe i estetyczne. Na pięterku dyżurował policjant, na dole znajdował się kiosk z gazetami. W następnych latach sukcesywnie instalowano dwukolorowe sygnalizatory świetlne sterowane ręcznie przez policjanta na skrzyżowaniach: Al. Jerozolimskich i ul. Marszałkowskiej, Al. Jerozolimskich i ul. Brackiej, Al. Jerozolimskich i Nowego Światu, ul. Żelaznej i Srebrnej, ul. Złotej i Twardej. W późniejszych latach planowano instalowanie sygnalizacji świetlnej sterowanej automatycznie.

 

Także w roku 1929 zaczęto stosować w stolicy pierwsze oznakowane przejścia dla pieszych. Przejścia planowano oznakować wykładając je jasnymi licowanymi cegłami pozostałymi po rozebranym soborze na Placu Saskim. Zrezygnowano ze względów oszczędnościowych z zastosowania bardzo drogiej specjalnej farby. Jednak ostatecznie wzorem miast angielskich zamontowano w asfalcie duże metalowe guziki o błyszczących łebkach. Pierwsze takie przejście oznaczono na skrzyżowaniu ulicy Marszałkowskiej i Wspólnej.

 

W lutym 1930 roku władze stolicy po raz pierwszy podjęły decyzję o uprzywilejowaniu pojazdów komunikacji miejskiej względem innych pojazdów. Postanowiono ograniczyć ruch uliczny w godzinach spektakli teatralnych między godziną 19:00 a 22:00 wprowadzając ruch jednokierunkowy dla wszystkich pojazdów na ulicy Wierzbowej obok Teatru Wielkiego. Ograniczenie to nie dotyczyło autobusów miejskich.

 

W połowie 1930 roku wprowadzono natomiast nowe oznakowanie przejść dla pieszych przez jezdnię, dzisiaj zwane „zebrą”. Białe pasy namalowano bardzo trwałą farba produkcji amerykańskiej. Pierwsze takie przejścia namalowano na skrzyżowaniu ulicy Marszałkowskiej i Chmielnej oraz na Placu Trzech Krzyży.

 

Na początku stycznia 1931 roku, wzorując się na europejskich metropoliach podjęto decyzję o zastosowaniu sygnalizacji świetlnej do kierowania ruchem ulicznym systemu angielskiego. Polegał on na zastosowaniu trzech kolorów – czerwonego, żółtego i zielonego, przy czym kolor żółty miał zastąpić dotychczas używane dzwonki. Sygnalizatory miały być ustawione na środku skrzyżowania i dawać sygnały na cztery strony. Ze względu na duże trudności techniczne z zainstalowaniem sygnalizatorów oraz wysokie koszty nie zrealizowano tego projektu. Również w tym roku na skrzyżowaniu ul. Nowy Świat z ul. Chmielną i Foksal zainstalowano uliczną sygnalizację świetlną, która wówczas budziła niemałą sensację wśród przechodniów.

 

Jak napisano wówczas w prasie codziennej: Lampa sygnałowa zawieszona jest na środku Nowego Światu. Zapalana ona będzie w ten sposób, że szofer autobusu przejeżdżając ulica Chmielną przed domem numer 5, pociągnie za łańcuszek. Wtedy zapala się dla niego zielone światło do przejazdu przez skrzyżowanie z ul. Nowy Świat. Po półtorej minuty sygnał automatycznie zgaśnie. Chodziło o przejazd autobusu linii „A”, którego trasa wiodła ul. Chmielną, przecinała ul. Nowy Świat i wjeżdżała w ul. Foksal. Było to jedno z pierwszych sygnalizacji świetlnych w Warszawie.

 

W roku 1934 w celu poprawienia zwłaszcza dla autobusów miejskich przejezdności ulic związanych z coraz większym natężeniem ruchu pojazdów, wprowadzono ruch jednokierunkowy na ulicy Żabiej i Przechodniej. Na początku 1935 roku zainstalowano sygnalizatory świetlne na skrzyżowaniu Al. Jerozolimskich z ul. Bracką i ul. Nowy Świat. Ustawiono także budki, z których policjant sterował ruchem ulicznym. Dla dalszego usprawnienia ruchu ulicznego w centrum Warszawy, w roku 1937 na najbardziej ruchliwych skrzyżowaniach, ul. Marszałkowskiej i Wilczej oraz ul. Świętojerskiej i Nalewek ustawiono sygnały ostrzegawcze.

 

W roku 1938 jako nowe rozwiązanie techniczne, tytułem próby zainstalowano na skrzyżowaniu Al. Jerozolimskich i Nowego Światu sygnalizator zawieszony na linach nad środkiem skrzyżowania. Jednak urządzenie ulegało częstym awariom i finalnie nie zdało egzaminu. Rozwiązanie to zastąpione zostało tradycyjnymi sygnalizatorami świetlnymi, ale już trójkolorowymi. Uruchomiono także sygnalizacje na dalszych skrzyżowaniach w centrum stolicy – na skrzyżowaniu ul. Marszałkowskiej z ul. Złotą, Sienną i Sienkiewicza.

 

Po wojnie instalowanie sygnalizatorów i wyznaczanie przejść dla pieszych przebiegało bardzo opornie. Pierwsze sygnalizatory uruchomiono 13 stycznia 1948 roku na skrzyżowaniu al. Sikorskiego (obecnie Al. Jerozolimskich) i Nowego Światu. Regulacja ruchu odbywała się ręcznie z poziomu piętrowej, metalowej budki. Budka, wzorowana na przedwojennych pomalowana na kolor czerwony miała bardzo estetyczny wygląd. Na dole mieścił się kiosk z gazetami i papierosami. Obok wyznaczono pierwsze przejście dla pieszych oznakowane dużą strzałką z napisem „Przejście przez jezdnię”. Oprócz tego budka wyposażona była w megafon, przez który dyżurujący milicjant mógł zwracać uwagę niesfornym przechodniom czy pasażerom usiłującym wskoczyć do jadącego tramwaju.

 

Zmianę świateł na skrzyżowaniu poprzedzała informacja przekazywana poprzez megafon przez milicjanta. Dopiero wtedy następowała zmiana świateł. Następne sygnalizatory ustawiono min. w roku 1950 na skrzyżowaniu Al. Jerozolimskich i Kruczej, a w 1951 na skrzyżowaniu al. Stalina (obecnie Al. Ujazdowskie) i Pięknej. Planowano także instalację pierwszych sygnalizatorów w prawobrzeżnej części Warszawy, na Pradze, w okolicy Dworca Wileńskiego, na bardzo ruchliwym skrzyżowaniu al. Świerczewskiego (obecnej al. Solidarności) i Targowej.

Ryszard Sobczyk

fot. NAC

źródło: „nr.waw.pl”

Oznakowane tabliczką przejście dla pieszych 1931 źródło: NAC

Oznakowane tabliczką przejście dla pieszych 1931 źródło: NAC

Al. Jerozolimskie / Bracka 1930 źródło: ADM

Al. Jerozolimskie / Bracka 1930 źródło: ADM

Al. Ujazdowskie / Piękna 1958 źródło: NAC

Al. Ujazdowskie / Piękna 1958 źródło: NAC

Policjant kierujący ruchem z budki 1932 źródło: NAC

Policjant kierujący ruchem z budki 1932 źródło: NAC

Dołącz do nas na Facebooku



rss Redakcja-2 Wspolraca Prywatność Kooontakt
Copyright © 2012-2017 Wszystkie prawa zastrzeżone

Ta strona używa ciasteczek (cookies) Korzystanie z niej bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. Więcej informacji w Polityce Prywatności